Nieuwsbrief

 

Eldad Kisch

"Profiling"
Lees zijn column
 
Geef het andere Israël moed

Lees verslag 2015

Klik hier

 
 

Denk niet

'ik kan niets doen'

Klik hier

 

Column Eldad Kisch

Een kleine wereld - een postzegel

Kennen jullie het boek van Thornton Wilder, The Bridge of San Luis Rey? Ik heb het jaren geleden gelezen en het maakte toen grote indruk op mijn ontvankelijke ziel. Ik meende zelfs dat ik het ooit had bezeten, maar ik kon het natuurlijk niet vinden. Vast uitgeleend en niet terug gekregen. Dus, niet lui, stapte ik naar de universiteitsbibliotheek om het te zoeken. En jawel, ze hadden het ook nog, in het Engels, van de Albatross reeks. Deze uitgever specialiseerde zich in Engelstalige boeken, en het boek is gedrukt in augustus 1939 in Leipzig. Het pocket-boekje is kennelijk door vele handen gegaan, en gescheurd en geplakt.

 

Volgens de ex-libris kwam het boekje van ene Dr Dietrich Kramer uit Goettingen; deze goede gever was verbonden aan het 'Kartell Jüdischer Verbindungen', en een nog oudere ex-libris was overplakt en daardoor onleesbaar. Het is niet duidelijk hoe vele jaren het al in Israël in de boekenkast staat.

 

Ik herlas het verhaal weer met veel genoegen, en hoewel zelf ongelovig, waardeerde ik hoe de auteur orde en logica in de wereld probeert te scheppen met een besturende kracht, bij zijn licht. Ik meende altijd dat Wilder gelovig was, maar kon daar geen duidelijke biografische gegevens over vinden.

 

Bij het lezen kwam ik op bladzijde 134 een onverwachte verrassing tegen: een felrode postzegel met de beeltenis van Hitler, ter waarde van 12 pfennig, duidelijk leesbaar afgestempeld in Godesberg op 13.11.43. Ik schrok er van. Wat later maakte ik de postzegel voorzichtig los, met medeneming van enkele stukjes tekst (mijn excuses aan de bibliotheek). En zo'n voorval zet je aan het denken. Heeft niemand het boek gelezen sinds het in Israël kwam? Of hebben de lezers het uit eerbied - voor het boek dan - laten zitten?

 

Maar nog andere gedachten kwamen in mij op, kijkend naar de datum. Werd er in die tijd in Duitsland nog Amerikaanse literatuur gelezen? Likten gewone Duitsers nog de achterkant van Hitler om hun tante te melden dat ze over een week op bezoek komen? En waar waren wij toen?

 

Kennelijk gaat het leven gewoon door.